Nasıl bir başlık atsam diye çok düşündüm.Borsada nasıl kaybederim mi yoksa borsada nasıl kazanırım mı desem diye. Ama sonuçta ikisi de aynı kapıya çıkıyor.
Borsada çok para kaybetmiş biri olarak birkaç önemli tavsiyem olacak. Birinci tavsiyem alacağınız hisse senedini çok iyi araştırın. Araştırmanızı iki yönlü yapın.Temel analiz ve teknik analiz.
Temel analiz, şirketin bilançosuna, kar zarar oranına, fiyat gelir oranına, hisse senedinin piyasa ve defter oranına, şirketin gelirine dair bilgiler verir.
Teknik analiz ise tamamen grafik verilerine odaklanır. Grafik okumak için mutlaka eğitim almanızı ya da okuyup araştırmanızı öneririm. Çünkü teknik analiz yapabilmeniz için indikatörleri okumanız ve yorumlaya bilmeniz gerekir.
İkinci tavsiyem, bir hisse senedi aldınız ve diyelim hisse düşüş gösteriyor. Hemen panikleyip satmayın. Borsada işlem gören tüm hisse senetleri düşüş ve yükseliş gösterir. Satarsınız bir süre sonra yükselir bu arada zarar edersiniz. Tabii ki düşüş gösteren bir hissede ne kadar kalacağınızı kimse bilemez.Bekleme süresi bazen 10 dk bazen de günler,haftalar hatta aylar da sürebilir. Önemli olan hemen satmayıp bir süre beklemenizdir. Borsayı çok yakın takip eden büyük yatırımcılar hisse senedini yükseldiğinde satıp en düşük fiyata düşmesini bekler ve diplerden tekrar alıma geçerek para kazanır. Siz de böyle yapabilirsiniz. Ya da sağlam bir hisse senedi alarak uzun vadeli yatırım düşünebilirsiniz.
Üçüncü tavsiyem, sert düşüş gösteren hisse senedine stop loss (zarar kes ya da kaybı durdur) koymanızdır. Yani kendinize bir kayıp oranı belirleyerek hisse o rakama düştüğünde satmanızdır. Böylelikle zararınızı minimumda tutmuş olabilirsiniz. Aksi taktirde hisse senediyle evlenmeniz gerekebilir. Yani çok uzun süre hissenin yükselmesini beklemeniz ya da çok büyük zararla satmanız gerekir.Ör:lotu 18.50 den 100 lot THY aldınız ve hisse düşüşe geçti. Burada stop loss rakamınız diyelim ki 17.00 olsun. Hisse 17 ye indiğinde satarak 1.700 TL den satarak sadece 150 TL lik bir zararla kurtarabilirsiniz.
Dördüncü tavsiyem, sadece bir hisse senedine bağlı kalmayın. Böylelikle riski dağıtmış olursunuz. Çok güvenip aldığınız bir hisse beklenmedik şekilde dibe inebilir.Bunu Aselsan da ve Gerel de yakın zamanda yaşadık. Aselsan 44 lerden 26 lara düştü. Binlerce mağdur hissedar zararını kurtarmak için aylarca bekledi. Kendinizi garantiye almak için 3-4 hisse belirlemeniz sağlıklı olacaktır. Hatta bu hisseleri de farklı sektörlerden seçmenizi tavsiye ederim.
Beşinci Tavsiyem, sadece finans, iş dünyası ve ekonomi haberlerini değil yurt içi yurt dışı tüm haberleri çok iyi takip edin ve yorumlayın.Örneğin, bir şirketin bilanço açıklaması bir finans haberidir. Eğer şirket kar açıklarsa o hisse senedi o gün artış gösterir. Zarar açıklarsa hisse senedi düşer. Aynı şekilde bir futbol takımı önemli bir başarı gösterirse hisse senedi artar. Tersi durumda da düşer. Gördüğünüz gibi biri finans haberi diğeri de spor haberi. Ama unutmayın ki borsa olumlu ve olumsuz her gelişmeyi her haberi fiyatlar.
Altıncı Tavsiyem, çok iyi bildiğiniz sektörlere yatırım yapın. Diyelim ki teknoloji haberleri okumaktan, gelişmeleri takip etmekten keyif alıyorsunuz. Bu sizin için borsada artı sağlar. Çünkü bir önceki tavsiyemde söylediğim gibi borsa her haberi ve gelişmeyi fiyatlar. Ama siz iyi bildiğiniz ve takip etmediğiniz bir alana yatırım yaparsanız hangi şirketin hisse senedini alacağınıza karar vermekte çok zorlanırsınız. Bu da size hata yaptırabilir.
Yedinci Tavsiyem, kendi kararlarınızı kendiniz verin ve başkalarının yönlendirmeleriyle hareket etmeyin. Borsa spekülatif haberlerin çok fazla olduğu ve spekülasyonun kol gezdiği bir alandır. Spekülatörler sizi kendi hisse senetlerine çekmeye çalışır. Bunun da için de fiyatları birden yukarı ya da aşağı indirmek için uğraşırlar. Hisse senedi fiyatı yukarı çıkarken bu size cazip görünür ve o hisse senedinden çok çabuk almak istersiniz. Kısa süre içinde aldığınız hisseyi bir anda yüklü satmaya başlarlar. Stop loss koymanıza bile bazen zamanınız olmayabilir. Büyük zarar edebilirsiniz. Borsada genel bir inanış vardır. "Herkesin olduğu yerden uzak durun"
Sekizinci Tavsiyem, hacmi yüksek hisse senetlerini almaya çalışın. Sığ hacimli hisseler, genellikle yatay seyir gösterir. Uzun süre ne düşer ne çıkar öylece sizi bekletir. Diğer bir riski de spekülatörler bu tip düşük hacimli hisselere girerek daha rahat bir oyun sahası belirlerler kendilerine.
Borsada çok para kaybetmiş biri olarak birkaç önemli tavsiyem olacak. Birinci tavsiyem alacağınız hisse senedini çok iyi araştırın. Araştırmanızı iki yönlü yapın.Temel analiz ve teknik analiz.
Temel analiz, şirketin bilançosuna, kar zarar oranına, fiyat gelir oranına, hisse senedinin piyasa ve defter oranına, şirketin gelirine dair bilgiler verir.
Teknik analiz ise tamamen grafik verilerine odaklanır. Grafik okumak için mutlaka eğitim almanızı ya da okuyup araştırmanızı öneririm. Çünkü teknik analiz yapabilmeniz için indikatörleri okumanız ve yorumlaya bilmeniz gerekir.
İkinci tavsiyem, bir hisse senedi aldınız ve diyelim hisse düşüş gösteriyor. Hemen panikleyip satmayın. Borsada işlem gören tüm hisse senetleri düşüş ve yükseliş gösterir. Satarsınız bir süre sonra yükselir bu arada zarar edersiniz. Tabii ki düşüş gösteren bir hissede ne kadar kalacağınızı kimse bilemez.Bekleme süresi bazen 10 dk bazen de günler,haftalar hatta aylar da sürebilir. Önemli olan hemen satmayıp bir süre beklemenizdir. Borsayı çok yakın takip eden büyük yatırımcılar hisse senedini yükseldiğinde satıp en düşük fiyata düşmesini bekler ve diplerden tekrar alıma geçerek para kazanır. Siz de böyle yapabilirsiniz. Ya da sağlam bir hisse senedi alarak uzun vadeli yatırım düşünebilirsiniz.
Üçüncü tavsiyem, sert düşüş gösteren hisse senedine stop loss (zarar kes ya da kaybı durdur) koymanızdır. Yani kendinize bir kayıp oranı belirleyerek hisse o rakama düştüğünde satmanızdır. Böylelikle zararınızı minimumda tutmuş olabilirsiniz. Aksi taktirde hisse senediyle evlenmeniz gerekebilir. Yani çok uzun süre hissenin yükselmesini beklemeniz ya da çok büyük zararla satmanız gerekir.Ör:lotu 18.50 den 100 lot THY aldınız ve hisse düşüşe geçti. Burada stop loss rakamınız diyelim ki 17.00 olsun. Hisse 17 ye indiğinde satarak 1.700 TL den satarak sadece 150 TL lik bir zararla kurtarabilirsiniz.
Dördüncü tavsiyem, sadece bir hisse senedine bağlı kalmayın. Böylelikle riski dağıtmış olursunuz. Çok güvenip aldığınız bir hisse beklenmedik şekilde dibe inebilir.Bunu Aselsan da ve Gerel de yakın zamanda yaşadık. Aselsan 44 lerden 26 lara düştü. Binlerce mağdur hissedar zararını kurtarmak için aylarca bekledi. Kendinizi garantiye almak için 3-4 hisse belirlemeniz sağlıklı olacaktır. Hatta bu hisseleri de farklı sektörlerden seçmenizi tavsiye ederim.
Beşinci Tavsiyem, sadece finans, iş dünyası ve ekonomi haberlerini değil yurt içi yurt dışı tüm haberleri çok iyi takip edin ve yorumlayın.Örneğin, bir şirketin bilanço açıklaması bir finans haberidir. Eğer şirket kar açıklarsa o hisse senedi o gün artış gösterir. Zarar açıklarsa hisse senedi düşer. Aynı şekilde bir futbol takımı önemli bir başarı gösterirse hisse senedi artar. Tersi durumda da düşer. Gördüğünüz gibi biri finans haberi diğeri de spor haberi. Ama unutmayın ki borsa olumlu ve olumsuz her gelişmeyi her haberi fiyatlar.
Altıncı Tavsiyem, çok iyi bildiğiniz sektörlere yatırım yapın. Diyelim ki teknoloji haberleri okumaktan, gelişmeleri takip etmekten keyif alıyorsunuz. Bu sizin için borsada artı sağlar. Çünkü bir önceki tavsiyemde söylediğim gibi borsa her haberi ve gelişmeyi fiyatlar. Ama siz iyi bildiğiniz ve takip etmediğiniz bir alana yatırım yaparsanız hangi şirketin hisse senedini alacağınıza karar vermekte çok zorlanırsınız. Bu da size hata yaptırabilir.
Yedinci Tavsiyem, kendi kararlarınızı kendiniz verin ve başkalarının yönlendirmeleriyle hareket etmeyin. Borsa spekülatif haberlerin çok fazla olduğu ve spekülasyonun kol gezdiği bir alandır. Spekülatörler sizi kendi hisse senetlerine çekmeye çalışır. Bunun da için de fiyatları birden yukarı ya da aşağı indirmek için uğraşırlar. Hisse senedi fiyatı yukarı çıkarken bu size cazip görünür ve o hisse senedinden çok çabuk almak istersiniz. Kısa süre içinde aldığınız hisseyi bir anda yüklü satmaya başlarlar. Stop loss koymanıza bile bazen zamanınız olmayabilir. Büyük zarar edebilirsiniz. Borsada genel bir inanış vardır. "Herkesin olduğu yerden uzak durun"
Sekizinci Tavsiyem, hacmi yüksek hisse senetlerini almaya çalışın. Sığ hacimli hisseler, genellikle yatay seyir gösterir. Uzun süre ne düşer ne çıkar öylece sizi bekletir. Diğer bir riski de spekülatörler bu tip düşük hacimli hisselere girerek daha rahat bir oyun sahası belirlerler kendilerine.
Dokuzuncu Tavsiyem, hisse senedi nasıl fiyatlanır öğrenin. Bu her şirketin kendine has bilanço bilgileriyle size fikir verecektir. Bu yollarda en basiti hisse başına kar oranıdır.
Şirketlerin değeri genelde total kazançları ve hisse başına kâr ile ölçülür. Hisse başına kâr, bir şirketin toplam karının piyasadaki hisse başına düşen oranıdır.
Şirketlerin değerini belirlemede kullanılan diğer bir ölçüm yöntemi ise fiyat-kazanç oranıdır. Fiyat-kazanç oranı (F/K) hissenin şu anki fiyatının hisse başı kâra oranıdır ve hisselerin birim fiyatının hisse başı kâra bölünmesiyle bulunur.
F/K oranı yüksek şirketler gelecekte büyüme potansiyeline sahip şirketlerdir ve yatırımcılar bu hisselere para ödemekten çekinmezler. Fakat F/K oranı her zaman için bir şirketin değerli olduğu anlamına gelmeyeceği gibi tam tersi de kesin değildir. Daha da ötesi F/K oranı bir şirketin değerini ölçmenin birçok yolundan yalnızca bir tanesidir; size bir şirketin hisselerine ödenecek iyi fiyatın ne olduğu hakkında fikir verir fakat tek kriteriniz bu olmamalıdır.
Son olarak, bir şirketin F/K oranı aynı sektördeki diğer şirketlerin F/K oranı ile karşılaştırıldığında daha faydalı olabilir.
Yorumlar
Yorum Gönder